Nhắc đến đặc sản Hải Dương không thể không nhắc đến bánh đậu xanh, bánh gai Ninh Giang, vải thiều Thanh Hà, người ta còn nhắc đến một trong những đặc sản nổi tiếng khác đó là rươi ở thôn An Định, An Lão, xã An Thanh, huyện Tứ Kỳ.

Hàng năm mùa rươi Hải Dương bắt đầu vào khoảng cuối tháng 9 đầu tháng mười. Trong đêm của những ngày đầu đông này khi tiết trời trở lạnh đáng lẽ là thời điểm người ta nên ở trong nhà nghỉ ngơi. Nhưng với người dân Tứ Kỳ trong những ngày này người dân trong thôn lại rất phấn khởi chuẩn bị cho mùa thu hoạch mới của món đặc sản nổi tiếng này.

Rươi đặc sản- Thu nhập chính của người dân Tứ Kỳ
Hình ảnh con rươi

Người dân ở đây chủ yếu thu hoạch rươi bằng phương pháp truyền thống. Người dân nuôi rươi theo mô hình bán hoang dã, chăm sóc ruộng bảo vệ môi trường sinh thái để rươi phát triển tự nhiên. Đến mùa rươi hàng năm mùa rươi thường rất ngắn người dân thường phải thức đêm chờ lúc rươi nổi thì dùng vợt lưới nhỏ để vớt rươi.

Vào mùa rươi, tuy chỉ là đầu vụ nhưng có nhiều hộ đã thu hoạch được khá nhiều rươi, có những hộ một ngày thu hoạch được gần 1 tạ rươi, giá bán dao động từ 450.000 – 500.000 đồng/kg, con ruoi đã trở thành nguồn thu nhập chính của người dân nơi đây.

Theo người dân làm nghề thu hoạch rươi ở đây cho biết thu hoạch rươi chủ yếu là những hộ có đất ruộng ven sông ở vùng trũng có nước từ sông tràn vào mỗi nhà cũng có khoảng vài mẫu ruộng cho thu hoạch rươi. Con rươi thường chỉ nổi lên từ ngày 20 tháng 9 âm lịch đến mùng 5 tháng 10 âm lịch đây là thời điểm thu hoạch rươi hiệu quả nhất vì sau đó con rươi sẽ lặn mất. Khi thủy triều từ sông Thái Bình lên cao tràn vào đồng chảy ngập các ruộng ở ngoài bãi, khi nước rút con rươi từ dưới đất chui lên, nổi theo dòng nước triều chảy ra ngoài. Ở mỗi ruộng của các gia đình đều được xây dựng để lại một đường cho nước thoát ra ngoài để hớt rươi hiệu quả nhất.

Trước đây rươi có số lượng rất lớn, vớt một lúc có thể đầy thuyền, nhưng hiện nay do môi trường đang ngày càng thay đổi số lượng rươi cũng giảm đi rất nhiều, ruộng rươi nhà nào nhiều thì cũng chỉ cho thu hoạch được trên dưới một tạ.

Bên cạnh đó để thu hoạch được nhiều rươi các hộ dân nơi đây sẽ phải chăm sóc những thửa ruộng này trong vòng một năm. Như vậy ruộng phải luôn sạch sẽ, chỉ cấy được một vụ một năm với các giống lúa truyền thống của địa phương để cho môi trường sống của rươi không bị thay đổi. Sau mỗi vụ thu hoạch rươi người dân sẽ cày cho đất tơi xốp để trồng lúa, lúa sẽ cho thu hoạch vào tháng 5 năm sau.

Khi trồng lúa chỉ sử dụng phân hữu cơ và phân chuồng tuyệt đối không được sử dụng phân hóa học hay các hóa chất, thuốc trừ sâu vì nếu sử dụng hóa chất các ấu trùng rươi trong đất sẽ chết và rươi không thể sinh trưởng phát triển được thì thửa ruộng năm đó sẽ không cho thu hoạch rươi. Sau khi lúa được thu hoạch người dân sẽ rải rơm rạ lên trên mặt ruộng và cày cho đất thật tơi xốp, xung quanh ruộng thì đào rãnh thoát nước để cho ruộng khô ráo. Cách làm này để bảo toàn môi trường sinh thái cho rươi phát triển tự nhiên. Với cách làm này con rươi phát triển hoàn toàn tự nhiên không hề nhiễm hóa chất hay thức ăn công nghiệp. Đây chính là điều làm cho con rươi khi ăn ngon hơn và trở thành món đặc sản được nhiều người ưa chuộng.

Rươi đặc sản- Thu nhập chính của người dân Tứ Kỳ
Người dân thu hoạch rươi

Khi làm ruộng nuôi rươi cũng cần tuân thủ theo đúng quy trình kỹ thuật, cách làm này hoàn toàn là do kinh nghiệm của các cụ ngày xưa truyền lại. Mặt bằng ruộng không được quá cao cũng không quá thấp, mặt ruộng phải có độ cao vừa phải sao cho con nước triều phải vào được ruộng và ruộng cũng không nên quá trũng sẽ chứa đọng lại quá nhiều nước. Vào thời điểm chính vụ, nước trong ruộng phải sâu từ khoảng 80 phân tính từ mặt ruộng thì mới nhiều rươi.

Từ nhiều năm nay con rươi đã trở thành nguồn thu nhập chính của nhiều hộ trong 2 thôn của xã. Ước tính thu nhập từ một vụ rươi cao hơn so với trồng lúa từ 2-3 lần.

Hiện nay toàn xã An Thanh có khoảng 150 ha đất ngoài bãi sông thuộc hai thôn An Định và An Lão, để phục vụ cho khai thác rươi hiệu quả xã đã tiến hành dồn điền đổi thửa cho cho các hộ dân trong hai thôn để tiện cho việc chăm sóc thửa ruộng nuôi rươi. Diện tích có thửa lớn nhất trên 22.000 m2, thửa nhỏ nhất cũng khoảng 1.500 m2, sau khi dồn điền các hộ gia đình tự xây dựng mương máng thoát nước để thuận tiện cho việc thu hoạch rươi.

Theo ông Thiệp chủ tịch xã An Thanh cho biết con rươi là một mặt hàng có giá trị cao nhưng muốn có thương hiệu rất cần được sự quan tâm, đầu tư đúng mực của các bộ và nhà nước. Đồng thời cần có sự vào cuộc của khoa học trong việc nghiên cứu về đặc điểm, tập tính sinh trưởng và phát triển của con rươi. Từ đó đưa ra các biện pháp chăm sóc, nuôi trồng hợp lý và hiệu quả tốt hơn.

Xem thêm: